واژه نامه

آ

آموزش آمادگی (Esiopetus)

همه کودکان زیر سن مدرسه، یک سال پیش از آغاز آموزش اجباری از آموزش آمادگی برخوردار می گردند. آموزش آمادگی کودکان معمولا در آن سالی آغاز می شود که در طی آن کودک به سن شش سالگی می رسد. در آموزش آمادگی کودک به کمک بازی و کارهای عملی با دیگران، آگاهی ها و مهارت های لازم برای مدرسه را فرا می گیرد. همه کودکان حق برخورداری از آموزش آمادگی رایگان ترتیب داده شده توسط شهر را دارند، ولی تصمیم گیری در باره شرکت کردن کودک در این آموزش به عهده پدرومادر کودک می باشد. آموزش آمادگی در کشور فنلاند یا در مهدکودک و یا در مدرسه ترتیب داده می شود.

آموزش ویژه (Erityisopetus)

آن دسته از شاگردان مدرسه که در امور درسی اشان نیازمند کمک های ویژه ای هستند از آموزش ویژه برخوردار می شوند. این نیازمندی می تواند دلیل های گوناگونی داشته باشد. برای نمونه می توان از دشواری های یادگیری، بیماری، تأخیر در رشد و مواردی مشابه آن ها نام برد. آموزش ویژه یا به صورت شخصی و یا به صورت آموزش در گروه کوچک ترتیب داده می شود.

ا

اقدامات محدودکننده (Rajoitustoimenpiteet)

محدود کردن برقراری ارتباط، بازرسی بدنی و دست بسته نگه داشتن نمونه هایی از اقدامات محدودکننده مجاز در سرپرستی جایگزینی می باشند. همه اقدامات محدود کننده و شروط دقیق استفاده از آنها در قانون تعریف شده است. اقدامات محدود کننده تنها در مؤسسه ها قابل اجرا است و فقط محدود کردن برقراری ارتباط را می توان در پرستاری خانگی نیز به کار بست.

اقدامات پیشگیرانه حفاظت از کودکان (Ehkäisevä lastensuojelu)

اقدامات پیشگیرانه حفاظت از کودکان، آن گونه اقدامات نهادهای گوناگون بوده که رشد، پرورش و رفاه کودک را تأمین نموده و پیشتیبانی کننده پدرومادر او می باشد. اقدامات پیشگیرانه حفاظت از کودکان کمک های ویژه ای است که ادارات شهری و دیگر نهادهای منطقه برای کودک و خانواده هایی ترتیب می دهند که مراجع بخش حفاظت از کودکان نیستند. اقدامات پیشگیرانه حفاظت از کودکان در جاهایی از قبیل مرکز مشاوره بهداشتی مادران و کودکان و نیز دیگر مراکز بهداشت و درمان، مهدکودک، مراکز آموزشی و بخش امور جوانان تحقق می یابد. (بند آ از ماده 3 قانون حفاظت از کودکان فنلاند)

اقدامات یاریگرانه با حفظ سرپرستی (Avohuollon tukitoimet)

اقدامات یاریگرانه با حفظ سرپرستی گونه ای از خدمات خانواده است که با آن به کودک و پدرومادر او در محیط زندگی آنها کمک و یاری داده می شود. اقدامات یاریگرانه با حفظ سرپرستی داوطلبانه بوده و با همکاری با خانوداه پی ریزی می شوند. برای اقدامات یاریگرانه برنامه ریزی فردی صورت می گیرد طوری که به خوبی جوابگوی نیازهای کودک و خانواده باشد. این اقدامات یاریگرانه را می توان یا به تنهایی برای کودک و یا به تنهایی برای پدرومادر او و یا همزمان برای کل خانواده فراهم آورد. اقدامات یاریگرانه می توانند انواع گوناگونی داشته باشند و ممکن است در شهرهای مختلف متفاوت باشند. نیاز به اقدامات یاریگرانه در برنامه مراجع نگاشته می شود. صاحب منصب اداری در باره اقدامات یاریگرانه پذیرفته شده قرار اداری صادر می نماید که در مورد آن خانواده می تواند تقاضای تجدید نظر نماید.

ب

بررسی نیازمندی به حفاظت از کودکان (Lastensuojelutarpeen selvitys)

بررسی نیازمندی به حفاظت از کودکان بررسی مواردی چون وضعیت رشدی، پرستاری و پرورش کودک و نیز نیازمندی او به اقدامات حفاظت از کودکان می باشد. مددکار اجتماعی مسئول رسیدگی به امور کودک موظف است در طی سه ماه از آغاز مورد حفاظت از کودکان بررسی نیازمندی به حفاظت از کودکان را انجام دهد. (ماده 27 از قانون حمایت از کودکان)

برنامه مراجع (Asiakassuunnitelma)

برنامه مراجع برگه ای است برای نگاشتن مواردی که در زمینه آنها کودک و خانواده نیازمند یاری هستند و در بهبود آنها تلاش می شود. همچنین در این برنامه تعیین می شود که بخش حفاظت از کودکانبه چه شیوه هایی و در چه مدت زمانی یاری های خود را به کودک و خانواده ارائه می دهد. برای کودکی که مراجعه کننده به بخش حفاظت از کودکاناست باید همیشه برنامه مراجع تنظیم شود. بازبینی این برنامه بایستی در مورد لزوم و دست کم یک بار در سال انجام شود. در مورد لزوم برای پدرومادر می توان برنامه مراجع جداگانهای تنظیم کرد. (ماده 30 از قانون حفاظت از کودکان فنلاند)

ج

جایگاه امن نوجوانان (Nuorten turvatalo)

جایگاه امن نوجوانان در دشواری های زندگی به نوجوانان و خانواده های اشان یاری می دهد.

جایگزینی (Sijoitus)

جایگزینی آن است که سرپرستی کودک به سرپرست جایگزین سپرده شود و این به آن معنی است که پرستاری و پرورش کودک در بیرون از خانه خود او صورت می گیرد.

جایگزینی اضطراری (Kiireellinen sijoitus)

جایگزینی اضطراری آن است که کودک بی درنگ از خانه خود به در آورده شود و در جایی بیرون از خانه خود جایگزین شود. جایگزینی اضطراری هنگامی صورت می گیرد که کودک با خطر جدی روبرو شده باشد و یا به دلیل دیگری نیازمند سرپرستی جایگزینی اضطراری باشد. جایگزینی اضطراری به مدت 30 روز اعتبار دارد ولی با تحقق شرایط خاصی می تواند دست بالا به مدت 30 روز دیگر ادامه یابد. (ماده 38 از قانون حمایت از کودکان)

جایگزینی به عنوان اقدام یاریگرانه با حفظ سرپرستی (Sijoitus avohuollon tukitoimena)

جایگزینی به عنوان اقدام یاریگرانه با حفظ سرپرستی آن است که کودک و یا او به همراه خانواده اش در جایی بیرون از خانه به مدت کوتاهی جایگزین شوند هنگامی که امکان بهبودی سریع اوضاع باشد. جایگزینی به عنوان اقدام یاریگرانه با حفظ سرپرستی همیشه داوطلبانه است. بی درنگ با درخواست سرپرست و یا کودک 12 ساله بایستی به جایگزینی پایان داد. (ماده 37 از قانون حمایت از کودکان)

ح

حفاظت از کودکان (Lastensuojelu)

حفاظت از کودکان گونه ای از خدمات اجتماعی است که هدف آن تأمین رشد و پرورش و رفاه سالم کودک است. حفاظت از کودکان به دو گونه حفاظت از کودکان در مورد یک کودک و خانواده خاص و همچنین اقدامات پیشگیرانه حفاظت از کودکان ارائه می شود.

حفاظت از کودکان در مورد یک کودک (Lapsi- ja perhekohtainen lastensuojelu)

حفاظت از کودکان در مورد یک کودک و خانواده خاص با بررسی نیازمندی به حفاظت از کودکان و تنظیم برنامه مراجع و نیز با ترتیب دادن اقدامات یاریگرانه با حفظ سرپرستی تحقق می یابد. حفاظت از کودکان در مورد یک کودک و خانواده خاص همچنین مواردی مانند جایگزینی اضطراری کودک، زیر سرپرستی گرفتن و نیز سرپرستی جایگزینی و پیگیری پس از ترخیص مربوط به آنها را در بر دارد. (ماده 3 از قانون حمایت از کودکان)

خ

خانه امن (Turvakoti)

خانه امن محلی است برای یاری رسانی به کسانی که مورد اعمال خشنوت قرار گرفته اند و یا ترس از مورد اعمال خشنونت قرار گرفتن دارند. در هر ساعت شبانه روز می توان به تنهایی و یا به همراه فرزندان به خانه امن مراجعه کرد. در شهرهای بزرگ خانه امن وجود دارد و در مورد نیاز می توان به خانه های امن شهرها دیگر نیز مراجعه کرد.

خانه پرستاری حرفه ای (Ammatillinen perhekoti)

خانه پرستاری حرفه ای گونه ای سرپرستی جایگزینی است که در میان دو گونه نگهداری در خانه و موسسه قرار می گیرد. و این خود خانه ای است که پروانه قانونی لازم برای فعالیت به عنوان خانه را دارد. معمولا در این خانه ها دو شخص حرفه ای به سر می برند که جوابگوی نگهداری و پرورش کودکان اسکان داده شده می باشند.

خانه کودکان (Lastenkoti)

خانه کودکان یک مؤسسه حفاظت از کودکان است که در آن کودکان و نوجوانان جایگزین شده زندگی می کنند. در خانه کودکان کارکنان آموزش دیده از کودکان و نوجوانان جایگزین شده پرستاری می نمایند. خانه های کودکان در فنلاند مانند خانه های معمولی خیلی بزرگ نیستند. کارکرد خانه های کودکان بر اساس قانون است و بر این کارکرد نظارت صورت می گیرد.

خانواده جایگزین (Sijaisperhe)

خانواده جایگزین خانواده ای است که پرستاری خانگی ارائه می دهد و در آن کودکی که عضو خانواده نبوده به دلایل حفاظت از کودکان جایگزین شده است. خانواده جایگزین محیط رشد و زندگی کودک به جای خانه خود او می باشد. پدر و مادران خانواده های جایگزین آموزش دیده و به این کار برگزیده می شوند. کودک ساکن خانواده جایگزین می تواند با پدرومادر اصلی خویش ملاقات داشته باشد. نام دیگر پدرومادران جایگزین پرستاران خانگی می باشد.

خدمات خانواده (Perhetyö)

خدمات خانواده فعالیت هایی است که با آنها به خانواده توانمندی های لازم برای پیش برد زندگی روزانه در مراحل گوناگون زندگی داده می شود. خدمات خانواده از نظر محتوی و شیوه های کاری در شهرهای مختلف متفاوت است.

د

دادگاه اداری (Hallinto-oikeus)

دادگاه اداری بخشی از دادگستری بوده که به شکایت های مربوط به قرارهای اداری صاحب منصبان اداری رسیدگی می کند. در مسائل مربوط به حمایت از کودکان دادگاه اداری مقام تصمیم گیرنده نیز می باشد.

درخواست (Hakemus)

مورد مربوط به حمایت از کودک می تواند به این صورت نیز به گردش درآید که پدرومادر و یا خود کودک با بخش حفاظت از کودکان تماس گرفته و درخواست کمک می نمایند. در این صورت به جای به کار بردن واژه گزارش نیاز به حفاظت از کودکان از واژه درخواست استفاده می شود.

درخواست برای ارزیابی نیازمندی به حفاظت از کودکان (Pyyntö lastensuojelutarpeen arvioimiseksi)

کودک و یا خانواده می توانند با همراهی با کارکنان، از بخش حمایت از کودکان تقاضای کمک نمایند. چنانچه تقاضای کمک به عنوان مثال با همراهی با کارکنان مدرسه و یا مهدکودک انجام گیرد به جای واژه گزارش، درخواست برای ارزیابی نیازمندی به حفاظت از کودکان به کار برده می شود. کودک و یا خانواده می توانند با همراهی با کارکنان، از بخش حفاظت از کودکان تقاضای کمک نمایند. چنانچه تقاضای کمک برای نمونه با همراهی با کارکنان مدرسه و یا مهدکودک انجام گیرد به جای واژه گزارش، درخواست برای ارزیابی نیازمندی به حفاظت از کودکان به کار برده می شود.

دفتر بهزیستی و یا اداره بهزیستی (Sosiaalitoimisto tai sosiaalitoimi)

در هر شهری دفتر و یا اداره بهزیستی وجود دارد که خدماتی و یا کمک هزینه هایی را در اختیار ساکنان آن شهر قرار می دهد. دفتر و یا اداره بهزیستی جوابگوی خدمات حفاظت از کودکان می باشد.

ز

زیر سرپرستی گرفتن (Huostaanotto)

زیر سرپرستی گرفتن به این معنی است که مسئولیت نگهداری و تربیت کودک به کارمندان اداری سپرده می شود. بر اساس قانون چنانچه سلامتی و رشد کودک به سبب شرایط پرورشی و رفتار خود او با خطر جدی روبرو شود، بایستی زیر سرپرستی قرار گیرد. البته تنها در صورتی می توان اقدام به زیر سرپرستی گرفتن کودک کرد که این امر مطابق با مصالح کودک باشد و اقدامات یاریگرانه با حفظ سرپرستی بسنده نباشد. (مواد 40 و 45 از قانون حمایت از کودکان)

زیر سرپرستی گرفتن بر خلاف خواست (Tahdonvastainen huostaanotto)

زیر سرپرستی گرفتن بر خلاف خواست موقعیتی است که در آن کودک با سن 12 سال و یا سرپرستان او موافق با زیر سرپرستی گرفتن نباشند. در آن صورت دادگاه در باره موضوع تصمیم گیری می کند. مددکار اجتماعی مسئول رسیدگی به امور کودک درخواست نامه ای را خطاب به دادگاه اداری تنظیم می نماید که در آن زیر سرپرستی گرفتن کودک پیشنهاد می شود. دادگاه اداری پس از بررسی پرونده تعیین می کند که مصالح کودک در چه می باشد. (بند 2 از ماده 43 قانون حمایت از کودکان)

س

سرپرستی جایگزینی (Sijaishuolto)

سرپرستی جایگزینی آن است که پرستاری و پرورش کودکِ زیر سرپرستی گرفته شده و یا کودکی که به طور اضطراری جایگزین شده در جایی بیرون از خانه خود او صورت گیرد. (ماده 49 از قانون حمایت از کودکان)

ق

قانون حمایت از کودکان (Lastensuojelulaki)

در قانون حفاظت از کودکان مقررات مربوط به حفاظت از کودکان وضع شده است. حمایت و شیوه برخورد با کودکان افزون بر قانون حفاظت از کودکان، در قانون سرپرستی و حق ملاقات کودک و نیز پیمان نامه حقوق کودک تعریف شده است. قانون جدید حفاظت از کودکان در آغاز سال 2008 تصویب شد. آخرین تغییرات در این قانون در تاریخ 1/3/2010 صورت گرفت.

م

مؤسسه حمایت از کودکان (Lastensuojelulaitos)

مؤسسه حفاظت از کودکان مؤسسه ای است که در آن کارکنان آموزش دیده از کودکان و نوجوانان جایگزین شده پرستاری می نمایند. خانه های کودکان، خانه های نوجوانان، خانه های پذیرش، خانه های مدرسه ای و مرکزهای یاریگری خانواده نمونه هایی از این مؤسسه ها می باشند. افزون بر خدمات درون مؤسسه ای، این مؤسسه های حفاظت از کودکانمی توانند خدمات برون مؤسسه ای نیز ارائه دهند. هر مؤسسه ای تخصص در پرستاری از گروه ویژه ای از جمله کودکان کم سن، نوجوانان و یا کودکان و نوجوانان نیازمند پرستاری ویژه را دارند. از کودکانی در این مؤسسه ها مراقبت می شود که ترتیب دادن پرستاری شان در خانواده جایگزین به آسانی عملی نباشد. این کودکان یا رفتار خشونت آمیزی دارند و یا دچار اعتیاد به مواد نشئه آور هستند. مؤسسه ها در فنلاند مانند خانه های معمولی خیلی بزرگ نیستند. کارکرد مؤسسه ها بر اساس قانون است و بر این کارکرد نظارت صورت می گیرد.

مددکار اجتماعی حمایت از کودکان (Lastensuojelun sosiaalityöntekijä)

مددکار اجتماعی حفاظت از کودکان کارمند شهر در امور حفاظت از کودکان است که وظایفی چون رسیدگی به امور مراجعان بخش حفاظت از کودکان و نیز برنامه ریزی، فراهم آوردن، پیگیری و ارزیابی خدمات ارائه شده به مراجع می باشد. بر اساس قانون، مددکار اجتماعی حفاظت از کودکان بایستی حرفه ای باشد و آموزش ویژه وظایف خود را دیده باشد. (ماده 13 از قانون حمایت از کودکان)

مددکار اجتماعی مدرسه (Koulukuraattori)

مددکار اجتماعی مدرسه در مدرسه کار می کند و وظیفه او کمک کردن و یاری دادن به دانش آموزان و پدرومادر ایشان است. برای نمونه مددکار اجتماعی به دانش آموزانی کمک می کند که در مسائل درسی و یا در روابط با دوستانشان مشکلاتی دارند و یا اینکه در زندگی شان تغییراتی پیش آمده است. پدرومادرها می توانند با مددکار اجتماعی مدرسه در باره وضعیت خانه و مسائل پرورشی گفت و گو کنند.

مددکار اجتماعی مسئول رسیدگی به امور کودک (Lapsen asioista vastaava sosiaalityöntekijä)

برای هر مراجع امور حفاظت از کودکان مددکاری به نام مددکار اجتماعی مسئول رسیدگی به امور کودک گمارده می شود که به امور کودک رسیدگی می کند. او جوابگوی این است که آیا کودک از یاری ها و خدمات مورد نیازش برخوردار است و یا نه. مددکار اجتماعی مسئول رسیدگی به امور کودک و مسئول نظارت بر مصالح کودک می باشد. (بند ب از ماده 13 و ماده 24 از قانون حمایت از کودکان)

مرکز مشاوره بهداشت مادر و کودک (Äitiys- ja lastenneuvola)

خدمات مرکزهای مشاوره بهداشت در فنلاند رایگان بوده و در زمینه بهداشت و سلامتی کودکان کار می کنند. از آغاز دوران بارداری مادر به مرکز مشاوره بهداشت مراجعه می کند. در مرکز مشاوره بهداشت مادران سلامتی مادر و نوزاد زیر نظر گذاشته می شود. در مرکز مشاوره بهداشت کودکان رشد و تکامل کودک زیر سن مدرسه زیر نظر گذاشته می شود. برای نمونه می توان گفت که کودک در مرکز مشاوره بهداشت واکسن های لازم را دریافت می دارد.

مشاوره با بستگان نزدیک (Läheisneuvonpito)

مشاوره با بستگان نزدیک شیوه کاری ای است که با آن تلاش می شود به همراه بستگان نزدیک کودک و خانواده راه کارهایی برای مشکلات پیدا کرد. در مشاوره با بستگان نزدیک در باره مسائل کودک، کسان مهم او و کارمندان اداری با یکدیگر روبرو شده و گفت و گو می نمایند.

مصالح کودک (Lapsen etu)

مصالح کودک بهترین راه کارها برای او در موقعیت های گوناگون می باشد. هنگام برآورد کردن نیاز به حفاظت و نیز در هنگام عملی کردن این حفاظت، پیش از هر چیزی می بایستی مصالح کودک در نظر گرفته شود. در قانون لیستی از مواردی که بایستی در ارزیابی تحقق مصالح کودک در نظر گرفته شود آمده است. (ماده 4 از قانون حمایت از کودکان)

پ

پدرومادر جایگزین (Sijaisvanhemmat)

پدرومادر جایگزین نامی است که در مورد پدرومادران خانواده های جایگزین به کار برده می شود. نام دیگر پدرومادر جایگزین پرستار خانگی می باشد.

پرستار خانگی (Perhehoitaja)

پرستار خانگی کسی است که خدمات پرستاری خود را در خانه خود ارائه می دهد. نام دیگر این پرستاران خانگی پدرومادر جایگزین می باشد.

پرستاری خانگی (Perhehoito)

پرستاری خانگی آن است که پرستاری، تربیت و نگهداری کودک جایگزین شده در بیرون از خانه خود او در یک خانه شخصی در نزدِ خانواده ای معمولی صورت گیرد. نام این گونه خانواده ها خانواده جایگزین است.

پرستاری مؤسسه ای (Laitoshoito)

پرستاری مؤسسه ای آن است که پرستاری، پرورش و مراقبت کودک جایگزین شده در بیرون از خانه او در یک مؤسسه حفاظت از کودکان صورت گیرد.

پیگیری پس از ترخیص (Jälkihuolto)

پیگیری پس از ترخیص آن گونه یاری ها و کمک هایی است که پس از به پایان رسیدن دوران جایگزینی ترتیب داده می شود. بدون در نظر گرفتن سن کودک، چنانچه طول مدت جایگزینی دست کم نیم سال باشد بایستی توسط شهر پیگیری پس از ترخیص ترتیب داده شود. برای پیگیری پس از ترخیص برنامه مراجع جداگانه ای تنظیم می شود که در آن خدمات و اقدامات یاریگری مورد توافق نوشته می شود. پیگیری پس از ترخیص به منظور آسان تر شدن بازگشت کودک و نوجوان به خانه و یا مستقل شدن او صورت می گیرد. پیگیری پس از ترخیص می تواند تا موقعی که جوان به سن 21 سالگی برسد ادامه یابد. (ماده 75 از قانون حمایت از کودکان)

ک

کارکن خانواده (Perhetyöntekijä)

کارکن خانواده با خانواده های فرزنددار سروکار دارد و به پدرومادرهای این خانواده ها در پرستاری، نگهداری و پرورش کودکان اشان و نیز در کارهای خانه کمک می کند.

کشیک بهزیستی (Sosiaalipäivystys)

کشیک بهزیستی جوابگوی یاریگری اضطراری در همه ساعات شبانه روز و تعطیلات آخر هفته می باشد. آگاهی های لازم برای برقراری تماس با کشیک بهزیستی در راهنمای تلفن، سایت اینترنت شهر، شماره اورژانس 112، بیمارستان ها و اداره های پلیس یافت می شود.

گ

گزارش نیاز به حمایت از کودکان (Lastensuojeluilmoitus)

گزارش نیاز به حفاظت از کودکان اعلانی است که با آن مددکار اجتماعی از نیازمند بودن احتمالی کودکی به کمک و یاری آگاهی می یابد. گزارش نیاز به حفاظت از کودکان به اداره بهزیستی شهر با تلفن، نامه و یا با مراجعه شخصی به اداره بهزیستی انجام می شود. این گزارش نیاز به حفاظت از کودکان را هر کسی که نگران وضعیت کودک باشد می تواند انجام دهد. هر گاه کارمندان اداری ای که با کودکان و خانواده ها سر و کار دارند نگران وضعیت کودک شدند می بایستی گزارش نیاز به حفاظت از کودکان را انجام دهند. (مواد 25 و 26 از قانون حمایت از کودکان)